Endoskopi; bazı hastalıkları teşhis etmek için, ‘endoskop’ adı verilen ve ucunda kamera ile ışık bulunan esnek bir cihazla kesi yapılmadan içi boş olan doku ve organları inceleme işlemidir. Birçok sindirim sistemi rahatsızlıklarının tanı ve tedavisinde başvurulan endoskopi yöntemi, uygulanılan bölgeye göre farklı şekillerde isimlendiriliyor.
Kısa adıyla gastrokopi olan üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulamasıyla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağında polip veya tümör gibi patolojik bulgular tespit edilir. Kolonoskopi kalın bağırsağın; enteroskopi ince bağırsakları araştırma metodudur. Endoskopi; reflü, ishal, kusma, bulantı, yutma güçlüğü, mide ağrısı, hazımsızlık, ağız kokusu, kilo kaybı gibi şikâyetlerde hekim tarafından önerilir.
Endoskopi yapılmadan önce hastalardan belirli bir süre herhangi bir besin tüketmemeleri istenir. Çünkü rahatsızlığa ilişkin detaylı bir inceleme için mide ve bağırsakların boş olması önemlidir. Ayrıca kişinin kullandığı ilaçları doktor kontrolünde alması ya da hiç kullanmaması tavsiye edilebilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçların en az bir hafta öncesinde bırakılması gerekir. Kronik hastalıklarda ise ilaçların kullanımı için hekim onayı istenir. Öte yandan vücutta kan sulandırıcı etkiye neden olan bitkisel çaylar ve vitaminlerin de bir gün öncesinden içilmemesi yararlı olacaktır. Endoskopi ve kolonoskopi işleminden birkaç gün öncesi hastaya düşük lifli bir diyet planlanır. Endoskopi genel olarak hastaların açlık durumu dikkate alınarak sabah saatlerinde gerçekleştirilir.
Endoskopi öncesi hastanın kan tahlili ve ayrıntılı fizik muayenesi yapılır. Laboratuvar sonuçları ve bireydeki hastalık belirtileri çerçevesinde endoskopi kararı verilir. İşlemin yapılacağı gün hastanın açlık durumu gözden geçirilir ve operasyon hakkında bilgi verilir. Damar yolu açılıp steril önlük giydirilen hasta sedye veya sandalye ile endoskopi odasına alınır. Endoskopi yapılmadan hastalara hafif etkili anestezik ilaçların damar içine enjekte edilerek yarı uyur bir hale getirilmesi işlemi olan sedasyon uygulanabilir. Kalın bağırsak incelemesi olan kolonoskapi anestezi koşullarında gerçekleştirilir.